تشخیص فرش برند و با کیفیت بالا نیاز به توجه به چندین معیار اساسی دارد. در ادامه، مهمترین عوامل برای شناسایی یک فرش مرغوب را بررسی میکنیم:
### **1. جنس مواد اولیه (الیاف)**
– **پشم (Wool):**
– پشم باکیفیت (مانند پشم مرینو یا کرک) نرم، براق و دارای الاستیسیته است.
– پشم نامرغوب زبر، خشک و پرزده است.
– **ابریشم (Silk):**
– ابریشم طبیعی باید نرم، براق و بسیار ظریف باشد.
– ابریشم مصنوعی (ویسکوز) براقی بیش از حد دارد و دوام کمتری دارد.
– **پنبه (Cotton):**
– چله و پود فرش باید از پنبه مرغوب و محکم باشد.
### **2. تراکم و تعداد گره (RAJ)**
– **گره فارسی (نامتقارن) یا ترکی (متقارن):**
– هرچه تعداد گره در هر اینچ مربع (RAJ) بیشتر باشد، فرش ظریفتر و باکیفیتتر است.
– **کیفیت پایین:** ۳۰-۸۰ گره در اینچ مربع
– **کیفیت متوسط:** ۸۰-۱۵۰ گره در اینچ مربع
– **کیفیت بالا:** ۱۵۰-۳۰۰+ گره در اینچ مربع
– **بررسی پشت فرش:**
– خطوط و طرحها در پشت فرش باید واضح و منظم باشند.
### **3. رنگ و رنگرزی**
– **رنگهای طبیعی (گیاهی/ معدنی):**
– رنگهای طبیعی عمق و تنوع بیشتری دارند و با گذشت زمان زیباتر میشوند.
– تست رنگ: مالیدن دست مرطوب روی فرش نباید باعث پسدهی رنگ شود.
– **رنگهای شیمیایی:**
– ممکن است بیشازحد تند یا یکنواخت به نظر برسند.
### **4. طرح و تقارن**
– در فرشهای دستباف، طرحها باید کاملاً متقارن باشند (بهویژه در نقشههای کلاسیک مانند لچک و ترنج).
– خطوط منحنی و گرد باید روان و بدون شکستگی باشند.
### **5. پرداخت و دوخت حاشیهها**
– **سرکج (کنارههای فرش):** باید محکم و بدون ریزش باشد.
– **پارگی (حاشیه پایانی):** در فرش دستباف، پارگی باید بخشی از تار و پود باشد، نه دوخته شده.
### **6. ضخامت و وزن**
– فرشهای پشمی باکیفیت سنگینتر و متراکمتر هستند.
– فرش ابریشمی باید سبکتر اما بسیار ظریف باشد.
### **7. منشأ و شهرت تولیدکننده**
– برخی شهرها مانند **تبریز، اصفهان، قم، کاشان، و نائین** در ایران به تولید فرشهای مرغوب معروف هستند.
– فرشهای ترکی (مانند Hereke) و هندی (مانند Kashmir) نیز کیفیت بالایی دارند.
### **8. تستهای ساده برای تشخیص فرش اصل**
– **تست انعطافپذیری:** فرش پشمی باکیفیت پس از فشار دادن سریعاً به حالت اول برمیگردد.
– **تست ابریشم:** مالیدن ابریشم طبیعی صدای خاصی ایجاد میکند (مثل صدای خشخش ملایم).
– **تست آتش (برای پشم):** اگر چند تار پشم را آتش بزنید، باید بوی موی سوخته دهد و خاکستر آن نرم باشد (پلاستیک بوی سوختگی شیمیایی میدهد).
### **نتیجهگیری:**
یک فرش باکیفیت باید **مواد اولیه مرغوب، تراکم بالا، رنگهای طبیعی، طرح متقارن و پرداخت دقیق** داشته باشد. اگر قصد خرید فرش گرانقیمت دارید، بهتر است از یک کارشناس فرش کمک بگیرید.